BỘ CÔNG THƯƠNG ÁP DỤNG THUẾ CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ ĐỐI VỚI GẠCH GỐM, SỨ ỐP LÁT CÓ XUẤT XỨ TỪ CỘNG HÒA ẤN ĐỘ

Ngày 07 tháng 9 năm 2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2174/QĐ-BCT về việc áp dụng thuế chống bán phá giá (CBPG) chính thức đối với một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Cộng hòa Ấn Độ. Theo đó, mức thuế chống bán phá giá chính thức được áp dụng với hàng hóa bị điều tra từ Ấn Độ là từ 5,55% đến 45,30%.

Cơ quan điều tra xác định rằng có tồn tại hành vi bán phá giá của hàng hóa nhập khẩu xuất xứ từ Ấn Độ 

Thông báo từ Bộ Công thương cho biết: Trong quá trình điều tra vụ việc, thực hiện theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương, Bộ đã phối hợp với các đơn vị liên quan xem xét và đánh giá kỹ lưỡng tác động của hành vi bán phá giá của hàng hóa nhập khẩu đối với hoạt động của ngành sản xuất trong nước, mức độ bán phá giá của các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu của Ấn Độ. 

Kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra xác định rằng có tồn tại hành vi bán phá giá của hàng hóa nhập khẩu bị điều tra xuất xứ từ Ấn Độ; có bằng chứng rõ ràng và chứng minh được về việc có đe dọa thiệt hại đáng kể của hàng hóa nhập khẩu bị điều tra xuất xứ từ Ấn Độ đối với ngành sản xuất trong nước; và có mối quan hệ nhân quả giữa việc hàng hóa nhập khẩu bị điều tra xuất xứ từ Ấn Độ bán phá giá là nguyên nhân chính gây ra đe dọa thiệt hại đáng kể của ngành sản xuất trong nước.

Theo Thông báo áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Cộng hòa Ấn Độ, ban hành kèm theo Quyết định số 2174/QĐ-BCT, hàng hóa bị áp dụng thuế chống bán phá giá là một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Ấn Độ, được sản xuất từ đất sét và/hoặc các vật liệu vô cơ khác, nung kết ở nhiệt độ cao, có thể tráng men hoặc không tráng men.

Các sản phẩm này được nung ở nhiệt độ tối đa nhỏ hơn 1.500 độ C, độ hút nước không vượt quá 0,5% tính theo trọng lượng, bất kể độ dày và kích thước, bao gồm gạch ốp tường, gạch lát nền, gạch lát đường và các loại tương tự.

Theo đó, Bộ Công Thương quyết định áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Cộng hòa Ấn Độ. Mức thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Cộng hòa Ấn Độ có thể được rà soát, điều chỉnh khi có hồ sơ yêu cầu của các bên liên quan theo quy định pháp luật để đảm bảo biện pháp chống bán phá giá được áp dụng đúng đối tượng, đúng mức độ và trong khoảng thời gian hợp lý. 

Lật lại bài toán chi phí và rủi ro sau bán hàng của các nhà phân phối

Theo Báo Xây dựng, năm 2017, khi những lô gạch ốp lát đầu tiên từ Ấn Độ xuất hiện tại Việt Nam, Công ty T.H là một trong những đơn vị tiên phong nhập khẩu dòng sản phẩm này. Ở giai đoạn đầu, gạch Ấn Độ được định vị ở phân khúc cao cấp với giá khoảng 1 triệu đồng/m². Nhưng chỉ sau vài năm, cùng với làn sóng doanh nghiệp Ấn Độ ồ ạt tham gia thị trường Việt Nam, giá bán, giảm tới khoảng 60%.

Các doanh nghiệp phân phối cũng cho biết, sự cạnh tranh quyết liệt giữa chính các nhà cung cấp Ấn Độ đã kéo mặt bằng giá xuống rất thấp, buộc nhiều đơn vị phải bán bằng hoặc dưới giá thành để giành thị phần. Sự sụt giảm mạnh về giá cũng là thời điểm hàng loạt vấn đề về chất lượng bắt đầu bộc lộ.

Ông Đ.T, Giám đốc Công ty T.H cho biết, nhiều khách hàng sau khi sử dụng gạch ốp lát nhập khẩu từ Ấn Độ đã phản ánh sản phẩm không đạt chất lượng, phát sinh nhiều lỗi trong quá trình thi công cũng như sử dụng, làm tăng chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình.

Lỗi phổ biến nhất nằm ở phần xương gạch - yếu tố rất khó nhận biết bằng mắt thường trước khi thi công. Nhiều sản phẩm có độ hút nước vượt ngưỡng tiêu chuẩn đối với gạch porcelain, xương gạch giòn, khiến tỷ lệ hao hụt khi cắt, khoan, mài cao gấp đôi so với sản phẩm sản xuất trong nước.

Nếu gạch Việt Nam thường chỉ hao hụt khoảng 5-7% thì nhiều lô hàng nhập khẩu từ Ấn Độ có thể lên tới 10-15%. Lớp men quá mỏng nên dễ trầy xước, xỉn màu, bám bẩn chỉ sau một đến hai năm sử dụng. 

Không chỉ người mua chịu thiệt, chính các doanh nghiệp phân phối cũng trở thành bên gánh phần lớn rủi ro sau bán hàng. “Với nguồn lực có hạn, chúng tôi chỉ có thể kiểm tra rất kỹ những lô hàng đầu tiên chứ không thể kiểm tra 100% các lô nhập khẩu sau đó”, ông Đ.T chia sẻ.

Nghiêm trọng hơn, phần lớn nhà cung ứng trung gian không thiết lập cơ sở đại diện kỹ thuật hoặc pháp nhân bảo hành trực tiếp tại Việt Nam. Mỗi khi công trình phát sinh phản ánh chất lượng hay sự cố kỹ thuật, nhà phân phối nội địa phải đơn phương gánh chịu toàn bộ chi phí đền bù, tháo dỡ và thi công lại, chịu tổn thất nặng về tài chính và uy tín thương hiệu đã dày công xây dựng. 

Sức ép đè nặng lên năng lực sản xuất của ngành vật liệu nội địa

Theo thống kê từ Hiệp hội Gốm sứ Xây dựng Việt Nam, ngành sản xuất gạch ốp lát Ấn Độ hiện có quy mô công suất vượt 2,6 tỷ m²/năm và đang đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung khi các thị trường tiêu thụ lớn như Mỹ và Trung Đông liên tục áp rào cản phòng vệ thương mại. Để giải tỏa áp lực tồn kho, dòng sản phẩm này đã ồ ạt chuyển hướng sang Việt Nam nhờ mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi chỉ 5%.

Nếu như năm 2021 lượng gạch nhập khẩu từ Ấn Độ mới ở mức 3 triệu m² thì đến năm 2026 con số này đã tăng gấp 3,5 lần, đạt gần 11,5 triệu m² với kim ngạch hơn 73 triệu USD. 

Tỷ trọng hàng Ấn Độ trong tổng lượng gạch ốp lát nhập khẩu tăng vọt từ 22% lên tới 60%, trong đó có trên 95% là các dòng gạch kích thước lớn.

Chưa dừng ở áp lực khối lượng lớn, Theo Hiệp hội Gốm sứ Xây dựng Việt Nam, tình trạng cạnh tranh bất bình đẳng do việc bán dưới giá thành thông thường đã khiến hiệu suất khai thác công suất của toàn ngành sản xuất gạch trong nước suy giảm xuống ngưỡng trên dưới 50%, lượng tồn kho tăng trên 30% và nguồn vốn đầu tư mới suy giảm gần 58%. 

Các doanh nghiệp Việt Nam dù đã chủ động đầu tư đổi mới dây chuyền thiết bị công nghệ hiện đại từ Đức, Ý với đầy đủ các tiêu chuẩn sản xuất sản phẩm theo chuẩn mực quốc tế, nhưng việc bị bào mòn do cạnh tranh tiêu cực - về lâu dài sẽ ảnh hưởng tới khả năng tiếp tục tái đầu tư, đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô. 

Mức thuế được xác định theo từng nhóm, cao nhất 45,30%

Trên cơ sở hồ sơ yêu cầu và quá trình thẩm tra độc lập theo Luật Quản lý ngoại thương, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 2174/QĐ-BCT, trong đó xác định rõ sự tồn tại của hành vi bán phá giá, mối đe dọa thiệt hại đáng kể từ gạch nhập khẩu Ấn Độ đối với ngành sản xuất trong nước và mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hai yếu tố này.

Biện pháp chống bán phá giá chính thức áp dụng đối với các sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Ấn Độ thuộc 8 mã HS gồm: 6907.21.21, 6907.21.22, 6907.21.23, 6907.21.24, 6907.21.91, 6907.21.92, 6907.21.93 và 6907.21.94.

Mức thuế chống bán phá giá chính thức được ban hành có sự phân loại chi tiết căn cứ trên kết quả điều tra thực tế đối với từng nhóm doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu của Ấn Độ. 

Cụ thể, đối với các công ty được lựa chọn vào mẫu điều tra, mức thuế được xác định riêng biệt theo biên độ bán phá giá thực tế, gồm mức 5,55% áp dụng cho nhà sản xuất Rock Granito LLP, mức 22,27% áp dụng cho nhóm Rollza Granito LLP và Rollstar Granito LLP

Mức 45,30% áp dụng cho nhóm bốn nhà sản xuất gồm Vetican Granito LLP, Veritaas Granito LLP, Pioneer Ceramic Industries và Rollzet Granito LLP. Đối với nhóm 41 công ty sản xuất, xuất khẩu không thuộc diện chọn mẫu nhưng đã tích cực hợp tác trả lời đầy đủ bản câu hỏi của Cơ quan điều tra, mức thuế áp dụng chung là 18,29%.

Cuối cùng, mức thuế 45,30% được áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu còn lại của Ấn Độ.

Kiểm tra xuất xứ, giấy chứng nhận nhà sản xuất

Quyết định có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ban hành, kéo dài trong thời hạn 5 năm. Đi kèm với đó là quy trình kiểm tra 3 bước của cơ quan hải quan đối với Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và Giấy chứng nhận chất lượng từ nhà sản xuất, tạo cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt để ngăn chặn triệt để nguy cơ gian lận và lẩn tránh thuế phòng vệ. 

Để có cơ sở xác định hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng áp dụng thuế chống bán phá giá, cơ quan hải quan sẽ kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa và giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất.

Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa gồm Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa phù hợp với quy định tại các hiệp định được nêu trong Thông báo.

Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất là văn bản do chính nhà sản xuất phát hành nhằm xác nhận sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng nhất định. Bộ Công thương chuyển cho cơ quan hải quan mẫu giấy chứng nhận nhà sản xuất do các tổ chức, cá nhân cung cấp để làm cơ sở kiểm tra.

Việc kiểm tra được thực hiện theo 3 bước. Bước 1, kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Nếu người khai hải quan không nộp được chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa thì áp dụng mức thuế chống bán phá giá 45,30%.

Nếu người khai hải quan nộp được chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa từ nước, vùng lãnh thổ khác không phải Cộng hòa Ấn Độ thì không phải nộp thuế chống bán phá giá.

Trường hợp người khai hải quan nộp được chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa từ Cộng hòa Ấn Độ thì chuyển sang bước 2 (kiểm tra Giấy chứng nhận nhà sản xuất).

Tại bước 2, nếu người khai hải quan không nộp được Giấy chứng nhận nhà sản xuất; hoặc có nộp nhưng tên tổ chức, cá nhân trên Giấy chứng nhận nhà sản xuất không trùng với tên tổ chức, cá nhân nêu tại Cột 1 Mục 3 của Thông báo; hoặc Giấy chứng nhận nhà sản xuất có sự khác biệt với mẫu giấy chứng nhận do tổ chức, cá nhân nêu tại Cột 1 Mục 3 cung cấp, thì nộp thuế chống bán phá giá ở mức 45,30% đối với hàng hóa có chứng từ xuất xứ từ Ấn Độ.

Nếu người khai hải quan nộp được Giấy chứng nhận nhà sản xuất, giấy chứng nhận không có sự khác biệt với mẫu do tổ chức, cá nhân cung cấp và tên tổ chức, cá nhân trên giấy chứng nhận trùng với tên tổ chức, cá nhân nêu tại Cột 1 Mục 3 của Thông báo thì chuyển sang bước 3 (kiểm tra tên tổ chức, cá nhân xuất khẩu).

Tại bước 3, căn cứ hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, nếu tên tổ chức, cá nhân xuất khẩu trùng với tên tổ chức, cá nhân nêu tại Cột 1 Mục 3 hoặc trùng với tên tổ chức, cá nhân tương ứng theo hàng ngang tại Cột 2 Mục 3 thì nộp mức thuế tương ứng theo Thông báo.

Nếu tên tổ chức, cá nhân xuất khẩu không trùng với tên tổ chức, cá nhân nêu tại Cột 1 Mục 3 hoặc không trùng với tên tổ chức, cá nhân tương ứng theo hàng ngang tại Cột 2 Mục 3 thì nộp thuế chống bán phá giá ở mức 45,30% đối với hàng hóa có chứng từ xuất xứ từ Ấn Độ.

Quyết định 2174/QĐ-BCT là điểm tựa then chốt giúp thị trường định hình lại trật tự cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ chuỗi giá trị và quyền lợi chính đáng của mọi thành phần kinh tế. Việc quản lý chặt chẽ thị trường sẽ giúp thanh lọc các nguồn hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị kinh doanh nhập khẩu chân chính cũng như nâng đỡ năng lực tự chủ của các cơ sở sản xuất trong nước.

Là doanh nghiệp giữ vai trò nòng cốt trong ngành vật liệu xây dựng Việt Nam, Tổng công ty Viglacera - CTCP không ngừng tiên phong làm chủ các công nghệ tiên tiến nhất, tiêu biểu là dây chuyền sản xuất đá nung kết quy mô lớn, công nghệ nung tối ưu hóa tiêu hao năng lượng và các giải pháp bề mặt kháng khuẩn bảo vệ sức khỏe. Sân chơi thương mại bình đẳng được tái lập chính là động lực mạnh mẽ để Viglacera tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái vật liệu xanh, đáp ứng trọn vẹn các yêu cầu khắt khe của những công trình biểu tượng và cam kết đồng hành bền vững cùng khách hàng trên khắp cả nước.