Sự phát triển mạnh mẽ của các tòa nhà kính mang đến diện mạo hiện đại cho đô thị, nhưng cũng kéo theo hiện tượng chói lóa, ảnh hưởng đến thị giác và mỹ quan thành phố. Việc ứng dụng vật liệu tiên tiến như kính chống phản quang kết hợp cùng kính tiết kiệm năng lượng đang mở ra hướng tiếp cận mới cho không gian đô thị bền vững và thân thiện hơn.

Vấn đề chói ở các cao ốc hiện nay

Số lượng và chất lượng các đô thị Việt Nam đang tăng nhanh. Năm 1990, cả nước có khoảng 500 đô thị, tỷ lệ đô thị hoá đạt 18%. Đến năm 2022, con số này đã tăng lên 888 đô thị với tỷ lệ đô thị hoá đạt 42%. Cùng với đó, xu hướng “sống tầm cao” không chỉ phổ biến tại Hà Nội hay TP. HCM mà còn lan rộng đến các địa phương có tốc độ phát triển kinh tế mạnh.

Nhiều tòa nhà sử dụng kính tráng gương nhằm giảm nhiệt lượng nhưng vào thời điểm nắng gắt, các bề mặt này lại hoạt động như “tấm gương khổng lồ” phản chiếu ánh sáng trực tiếp xuống đường phố. Cường độ phản xạ cao có thể đạt hàng nghìn lux đủ để gây chói mắt, mỏi thị giác, thậm chí gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Không chỉ gây khó chịu, hiện tượng này còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, khi người điều khiển phương tiện bị lóa tầm nhìn. Tại các khu trung tâm như Hà Nội hay TP.HCM, hình ảnh người đi đường phải che mắt khi băng qua những tuyến phố có nhiều tòa nhà kính phản chiếu ánh nắng gay gắt không còn xa lạ.

Theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm – nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển Đô thị Việt Nam chia sẻ trên báo Kinh tế môi trường – hầu hết các tòa nhà cao tầng hiện nay đều sử dụng lớp kính chống phản quang nhằm giảm khoảng 15% lượng nhiệt hấp thụ. Tuy nhiên, vào những ngày nắng gắt, lại vô tình làm tăng mức độ phản xạ ánh sáng - một tác động thứ cấp cần được nhìn nhận nghiêm túc trong bối cảnh phát triển đô thị bền vững. 

Giải pháp giảm chói, cân bằng giữa thẩm mỹ và thị giác đô thị

Bài toán đặt ra cho các kiến trúc sư và nhà phát triển bất động sản không chỉ là làm sao để công trình đẹp và hiện đại, mà còn cần thân thiện với thị giác cộng đồng, phù hợp với điều kiện khí hậu. Trên thế giới, việc sử dụng kính phản quang đã trở thành xu hướng phổ biến trong các công trình hiện đại.

The Quadrangle (Dallas, Texas) - tòa nhà văn phòng 12 tầng, là một phần của khu phức hợp đa năng rộng 663.000 mét vuông. Công trình này được thiết kế để tối ưu hóa tầm nhìn và hiệu suất năng lượng.

Toà nhà The Quadrangle sử dụng một loại kính chống phản quang tiên tiến. Sự kết hợp này mang lại khả năng kiểm soát năng lượng mặt trời vượt trội, đồng thời đảm bảo độ truyền ánh sáng nhìn thấy cao và độ phản xạ ngoài trời thấp. Điều này giúp mặt tiền tòa nhà trông trong suốt, hiện đại và hòa hợp với cảnh quan đô thị, đồng thời đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về hiệu suất năng lượng.

Milliken Nature Center (Mackinac Island, Michigan): Đây là một trung tâm thiên nhiên rộng 2.000 mét vuông, được thiết kế để hòa mình vào môi trường tự nhiên xung quanh, mang đến trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên cho du khách.

Công trình này sử dụng một loại kính chống phản quang. Loại kính này không chỉ cung cấp độ rõ nét và trong suốt đặc biệt mà còn có khả năng kiểm soát năng lượng mặt trời hiệu quả. Độ truyền ánh sáng nhìn thấy cao và độ phản xạ ngoài trời tối thiểu giúp tạo ra một không gian sáng sủa.

Những ví dụ này cho thấy, việc sử dụng vật liệu kính tiên tiến không chỉ phục vụ yếu tố thẩm mỹ, mà còn góp phần quan trọng vào việc điều tiết ánh sáng, tiết kiệm năng lượng và nâng cao trải nghiệm thị giác cho con người.

Tại Việt Nam, Viglacera là một trong những đơn vị tiên phong trong nghiên cứu và sản xuất kính chống phản quang (Anti-Reflective Glass) đáp ứng chuẩn EN 1096 (châu Âu).

Loại kính này được chế tạo lý tưởng nhất trên nền kính siêu trắng. Mặc dù lớp phủ chống phản quang có thể áp dụng trên phôi kính thường, nhưng để đạt hiệu quả tối ưu về độ trong và truyền sáng, loại kính này thường được chế tạo trên nền kính siêu trắng.

Nhờ công nghệ phủ siêu mỏng nhiều lớp oxit kim loại, kính chống phản quang có thể tăng độ truyền sáng đến 98% giúp hạn chế tối đa hiện tượng phản chiếu ánh sáng. Điều này cho phép các công trình hiện đại vẫn đạt hiệu quả thẩm mỹ - phản sáng nhẹ, tinh tế, không gây chói cho người đi đường và đảm bảo môi trường thị giác hài hòa cho đô thị. 

Đây là giải pháp đặc biệt hữu ích cho khí hậu nhiệt đới, nơi cường độ ánh sáng mạnh gây áp lực lớn cho cả công trình và không gian xung quanh.

Khi phối hợp với các loại kính dán nhiều lớp, hay kính tiết kiệm năng lượng, kính chống phản quang không tạo bóng như các chủng loại khác mà còn mang lại giá trị lớn:

- Ở mặt dựng, lớp chống phản quang giúp bề mặt kính không tạo bóng, giảm hiện tượng gương soi và tăng tính thẩm mỹ tổng thể.

- Khi ghép kính chống phản quang với kính tiết kiệm năng lượng, công trình vừa đạt hiệu quả tiết kiệm năng lượng, vừa kiểm soát ánh sáng tốt, giảm ô nhiễm ánh sáng đô thị - vấn đề ngày càng được chú trọng trong thiết kế bền vững. 

- Giá trị công trình tăng về dài hạn nhờ giảm chi phí vận hành, cải thiện trải nghiệm thị giác và nâng chất lượng mặt đứng. 

Đồng thời, loại kính này cũng được ứng dụng đa dạng trong kiến trúc cao cấp. Một số ứng dụng tiêu biểu có thể kể đến như:

- Mặt dựng các tòa nhà cao tầng, các công trình xanh. Sử dụng kết hợp cùng Kính tiết kiệm năng lượng.  

- Các khu vực cần quan sát rõ như Đài không lưu sân bay… 

- Mặt dựng showroom cao cấp: Ô tô, thời trang, trang sức…

• 

  - Nội thất: Tủ trưng bày sản phẩm, tủ trong bảo tàng, vách ngăn …

• 

  - Làm nhà kính ở các khu vực thiếu sáng …

Việc thương mại hóa sản phẩm này không chỉ thể hiện năng lực công nghệ nội địa mà còn mở ra cơ hội để các kiến trúc sư trong nước tiếp cận với vật liệu tiên tiến ngay tại thị trường Việt Nam. Từ đó giảm chi phí, rút ngắn tiến độ và đảm bảo tiêu chuẩn công trình xanh. 

Kinh nghiệm thiết kế: Giảm chói không chỉ từ vật liệu

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả toàn diện, việc lựa chọn vật liệu kính chỉ là một phần trong tổng thể giải pháp. Các kiến trúc sư có thể kết hợp nhiều giải pháp song song như: 

- Giải pháp vật liệu: Ưu tiên sử dụng kính phản xạ thấp, màu trung tính, phối hợp cùng gạch, gỗ, kim loại sơn mờ để cân bằng ánh sáng.

- Giải pháp kiến trúc: Thiết kế mặt đứng có mái đua, giàn cây xanh, làm che nắng hoặc khoảng lùi hợp lý giúp điều tiết hướng nắng và giảm độ phản xạ. 

- Giải pháp đô thị: Lựa chọn hệ vật liệu đồng bộ, thống nhất ngôn ngữ thẩm mỹ giữa các công trình trong cùng khu vực nhằm đảm bảo tính hài hòa cho tổng thể cảnh quan. 

- Những yếu tố đó không chỉ giúp giảm chói mà còn tạo nên một ngôn ngữ kiến trúc thân thiện, nhân văn, hướng tới đô thị “dễ chịu” hơn cho người sử dụng và người quan sát. 

Giảm chói không chỉ là câu chuyện kỹ thuật của vật liệu mà là một triết lý thiết kế lấy con người làm trung tâm - nơi ánh sáng được kiểm soát để phục vụ cho sự tiện nghi, an toàn và cảm xúc thẩm mỹ. Với sự ra đời của kính chống phản quang, đặc biệt khi kết hợp với kính tiết kiệm năng lượng, các kiến trúc sư sẽ có thêm lựa chọn vật liệu phù hợp với khí hậu nhiệt đới, góp phần kiến tạo không gian đô thị hiện đại, bền vững và thân thiện hơn. 

Theo Kiến Việt